نقابی به رنگ آسمان

کتاب نقابی به رنگ آسمان نوشته‌ی باسم خندقجی، نویسنده و شاعر فلسطینی، رمانی شاعرانه و چندلایه است که در سال ۲۰۲۴ جایزه‌ی بین‌المللی ادبیات عربی (بوکر عربی) را به دست آورد. این رمان نخستین بخش از چهارگانه‌ی «آینه‌ها»ست و با نگاهی استعاری و پرکشش، مفاهیم هویت، حافظه و دیگری را در دل روایتی شخصی و تاریخی به هم پیوند می‌دهد.

قهرمان داستان، نور، باستان‌شناسی فلسطینی ساکن اردوگاه پناهندگان رام‌الله است. او یک روز در جیب کت قدیمی، کارت شناسایی آبی‌رنگ یک شهروند اسرائیلی به نام «اور» پیدا می‌کند. این کشف ظاهراً ساده، آغاز سفری بزرگ است: نور با نقاب هویت جدیدش وارد دنیای اسرائیلی‌ها می‌شود و به گروهی از باستان‌شناسان می‌پیوندد. در جریان حفاری‌ها، او نه‌تنها لایه‌های تاریخ مدفون فلسطین، بلکه زخم‌ها و رازهای مدفون درون خود را هم می‌کاود.

خندقجی در «نقابی به رنگ آسمان» با تصویر استعاری نقاب، مرز میان «خود» و «دیگری» را کمرنگ می‌کند و تقابلی تازه میان روایت‌های فلسطینی و اسرائیلی می‌سازد. روایت شاعرانه و اندیشمندانه‌ی او، تجربه‌ای فراتر از یک داستان شخصی است؛ پژواکی از زندگی یک ملت و جست‌وجوی حقیقت و انسانیت در جهانی پر از تضاد است.

باسم خندقجی، متولد ۱۹۸۳، نویسنده و زندانی فلسطینی است که از سال ۲۰۰۴ در زندان‌های اسرائیل به حبس ابد محکوم شده. او تحصیل‌کرده‌ی روزنامه‌نگاری در دانشگاه نجاح است و چندین رمان و مجموعه شعر را از پشت دیوارهای زندان نوشته است.

کتاب نقابی به رنگ آسمان ترجمه محمدرضا مرعشی‌پور و پروانه صالحی فارسانی نه فقط روایتی داستانی، بلکه بیانیه‌ای شاعرانه و قدرتمند است؛ سفری میان تاریخ، سیاست و فلسفه که پرسش‌های تازه‌ای درباره‌ی هویت، تعلق و حقیقت پیش روی خواننده می‌گذارد.